PCOS TARİHE KARIŞTI: PMOS NEDİR, NEDEN İSMİ DEĞİŞTİ?
22 MAYIS 2026
PCOS TARİHE KARIŞTI: PMOS NEDİR, NEDEN İSMİ DEĞİŞTİ?
PMOS NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Daha önce Polikistik Over Sendromu olarak bilinen hastalık, artık PMOS (PolyendocrineMetabolicOvarianSyndrome / Poliendokrin Metabolik Over Sendromu) adıyla anılmaktadır. Bu durum üreme çağındaki kadınlarda sık görülen hormonal ve metabolik bir sendromdur. Adet düzensizliği, yumurtlama problemleri, kilo alma eğilimi, akne, tüylenme artışı ve insülin direnci gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Uzun vadede tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve metabolik sendrom riskini artırabileceği için sadece kadın doğum alanını değil, tüm vücut sağlığını ilgilendiren sistemik bir durumdur (1).
PCOS NEDEN PMOS OLDU?
PCOS adı yıllardır kullanılmasına rağmen, bu isim hastalığı tam olarak tanımlamıyordu. “Polycystic” yani “polikistik” ifadesi, yumurtalıklarda gerçek kistler olduğu algısını yaratıyordu. Oysa bu hastalıkta görülen yapı çoğu zaman gerçek kist değil, gelişimini tamamlayamamış çok sayıda küçük foliküldür. Ayrıca PMOS tanısı alan her bireyde bu görüntü bulunmak zorunda değildir (2).
En önemli sorun ise eski ismin hastalığın metabolik ve hormonal yönünü geri planda bırakmasıydı. Oysa bu sendrom sadece yumurtalıkları değil; endokrin sistemi, metabolizmayı, cilt sağlığını, ruh sağlığını ve kardiyometabolik riski de etkileyen çok yönlü bir hastalıktır. Bu nedenle uluslararası uzmanlar, mevcut ismin yetersiz olduğu konusunda ortak karara vararak PMOS adını resmen kabul etti (3).
PMOS AÇILIMI NE ANLAMA GELİYOR?
Yeni isimde yer alan her kelime, hastalığın farklı bir yönünü vurgulamak için seçildi.
- Polyendocrine (Poliendokrin): Hastalığın birden fazla hormonal sistemi etkilediğini gösterir.
- Metabolic (Metabolik): İnsülin direnci, kilo yönetimi, diyabet riski ve metabolik bozuklukları öne çıkarır.
- Ovarian (Over): Yumurtalıklarla ilişkili yönünü korur.
- Syndrome (Sendrom): Tek bir belirti değil, birçok bulgunun birlikte görüldüğünü ifade eder.
Bu yeni isim, hastalığın gerçek biyolojik yapısını eski isimden çok daha doğru şekilde yansıtmaktadır (4).
İSİM DEĞİŞİKLİĞİ NEDEN GEREKLİYDİ?
Eski isim nedeniyle birçok kişi “yumurtalığında kist yoksa PCOS değildir” gibi yanlış bir inanışla geç tanı alabiliyordu. Ayrıca hastalık yalnızca doğurganlık sorunu gibi algılanıyor, insülin direnci ve metabolik riskler göz ardı edilebiliyordu (5). PMOS adıyla birlikte bu yanlış algının azaltılması, daha erken tanı ve daha bütüncül tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Bu değişiklik aynı zamanda hastalığın toplumdaki görünürlüğünü artırmak, araştırmaları genişletmek ve hastaların yaşadığı damgalanmayı azaltmak açısından da önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir (5).
BESLENME AÇISINDAN NE DEĞİŞİYOR?
İsim değişse de hastalığın yönetiminde beslenmenin önemi değişmez. PMOS yönetiminde insülin direncini azaltmaya yönelik düşük glisemik indeksli karbonhidratlar, yeterli protein, sağlıklı yağlar ve lif açısından zengin bir beslenme planı önem taşır. Düzenli fiziksel aktivite, kilo yönetimi ve bağırsak sağlığını destekleyen beslenme yaklaşımı hormonal denge üzerinde olumlu etkiler sağlayabilir (6).
SONUÇ
PCOS artık resmi olarak PMOS (PolyendocrineMetabolicOvarianSyndrome) adıyla anılmaktadır. Bu değişiklik yalnızca bir isim güncellemesi değil; hastalığın hormonal, metabolik ve çok sistemli yapısının daha doğru anlaşılması açısından önemli bir adımdır. İsim değişse de temel yaklaşım aynıdır: erken tanı, doğru tedavi, beslenme desteği ve yaşam tarzı düzenlemeleri hastalık yönetiminde kritik rol oynar (6).
TÜM BU BİLGİLER IŞIĞINDA PMOS, ESKİ ADIYLA PCOS’TAN ÇOK DAHA KAPSAYICI BİR TANIM SUNMAKTA VE HASTALIĞIN SADECE OVERLERİ DEĞİL TÜM METABOLİK VE HORMONAL SİSTEMİ ETKİLEYEN BİR DURUM OLDUĞUNU VURGULAMAKTADIR.
UZMAN DİYETİSYEN AYŞENUR FİŞEK
KAYNAKLAR
- Teede, H. J., et al. (2026). Global consensus on renaming PCOS to PMOS. The Lancet.
- EndocrineSociety (2026). PolyendocrineMetabolicOvarianSyndrome: New name toimprovediagnosisandcare.
- Azziz, R., et al. (2016). Polycysticovarysyndrome. Nature ReviewsDiseasePrimers.
- International PMOS Consortium (2026). Nomenclatureframeworkandterminologyupdate.
- ESHRE / International consensusupdates (2026). PMOS terminologyadoption.
- Moran, L. J., et al. (2013). Dietarycomposition in thetreatment of PCOS/PMOS. Journal of the Academy of NutritionandDietetics.